Azkeneko sarrer honetan, kurtsoan zehar ikusi dugunaren laburpen bat egingo dut. Hau da, irakasgaiaren nondik norakoa zein izan den azalduko dut eta ikasi dudana edo pentsarazi didana esango dut.
Hasiera batean, blogg bat sortzea izan zen gure lana. Nola sortu blogga? Nola aldatu formatoa? Nola jarri etiketak? Hori guztia, lehenengo asteetan burutu genuen.
Hasiera batean, gaiarekin kontaktuan jartzeko, gure bolara blogga kuxkuxeatzen utzi zigun, gure erara ipini arte.
Esan behar dut, nik enuela inoiz bloggarik erabili ez irakurri, eta agian, besteak baino gehiago kostatu zitzaidala ongi erabiltzen jakitea. Hala ere, ondo ulertu eta gero, erabiltzeko programa erraza dela uste dut.
Aste hortan, sarrera bat egin genuen, blogg-a zeri buruz hitz egingo zuen aipatuz. Ondoren, astero edo ia astero bideo, testu, argazkiak... lantzen hasi ginen eta ondoren gure kabuz (taldeka) bloggera igotzen joan gara.
Lehenengoa, teknografia izan zen, honi esker, historian zehar teknologiaren eboluzioa zein izan den ohartzeko erabilgarria egin zitzaidan. Eta, horretarako bideo bat egin behar izan genun, gure esperientzian oinarrituta, zer nolako tresnak genituen txikitan eta gaur egun, eta konparazio txiki bat egin.
Izugarrizko aldaketak eman dira aparatuak aztertuta, baita, gizarteak integratu dituen moduan ere. Nik txikitan panpinekin jolasten nuen bitartean, gaur egun, tabletak, kontsolak eta mobilekin jolasten dute.
Gero, bideo bat ikusi genituen, bat sare sozialen erabilpenarekin erlazioa zuena eta bestea, ea teknologiak generoa zuen planteatzen zuena.
Aipatu dudan lehenengoari erreferentzia eginez, abantaila asko dituela argi ikusten da, hala ere, gizarteak eta gure kasuan ikasleak ez dakite zein arrisku izan ditzake sare sozialen erabilera ez arduratsu bat. Horregatik, irakasle bezala, haien erabilpen egokia eta izan ditzaken harriskuaz informatu behar zaie.
Bigarrenari burutz hitz egiten badut, teknologiek generoa badutela aztertu nuen. Alde batetik, gabonetako aldizkariak erabili nituen, kasu honen adibide argi bezala. Izan ere, nesken jokuak eta mutilenak zeintzuk diren inposatu nahi dizkugute, aldizkariaren koloreagatik.
Kontsolak adibidez, genero maskulinoa dutela ikusi nuen. Joku gehienetan, mutilak agertzen dira, eta hori oso adierazgarria dela iruditzen zait. Beraz, ez zait egokia, ez justua iruditzen gizarteak inposatu nahi dizkigun rolak, eta horri aurre egin behar diogula iruditzen zait.
Ondoren, konpetentzia digitala zer den eta konpetentea izateko bideo bat ikusi genuen, "Jordi Adell"-ena.
Konpoetentea izatea, zerbaitetan trebea izatea da, horrek esan nahi du, besteei erakusteko erraztasuna adierazi behar dugula. Konpete digitala izatea, zehazki, informazioa bilatu, analizatu, tratatu eta harekin kritikoak izatean datza.
Hala ere, eskoletan teknologiak erabiltzeak, ez du bermatzen gehiago ikasiko dutenik. Baizik eta, laguntza bat izan daiteke, baino, gehiago ikasteko garrantzitsua dena erabiltzen den metodologia da. Eta eskolak, nire ustetan, teknologiaren gaiari dagokionez, beti haren atzetik doala iruditzen zait. Hau, izugarrizko atzerapena dela ikusten dut.
Gero, praktika onen inguruan artikulu eta pdf- ak irakurri genituen.Artikulu hauen ostean ideia argi bat izan nuen gaiaren inguruan. Igual du, zenbateko teknologia izatea, lehen aipatu dudan bezala, oinarriak ez badira onak, ez dutela askotarako balioko.
Arazoak kurrikulumean aurkitzen dira, eta argi eta zehaztuak izan behar dira teknologiaren bitartez lortu nahi diren helburuak, bestela, ez dira oso baliotsuak, nire ustetan.
Web 1.0 eta 2.0- ren inguruko artikuluak irakurri genituen baita ere. Bien arteko aldea zein izan zen ikusi genuen eta, espero nuena baino handiagoa dela esan beharra dut.
Desberdintasun nagusia, 1.0 informatzeko gunea dela, estatikoa eta informatikan ezagutza maila handia dutenak manejatzen dutela da. Eta web 2.0 berriz, parte hartzailea, eredu berriak sortzen ditu, dinamikoa da eta edonork erabili dezake.
Praktika onen inguruan hitz egiten jarraituz, ondoren, praktika baten diseinuan zentratu ginen. Gure taldeak, google maps programa aukeratu genuen. Gelan praktikara eraman genuena.
Dituen erabilpenetatik, distantziak neurtzen, portu eta aireportuak bilatzen ikasi eta orokorrean manejatzen ikastea izan zen gure helburua.
Horretarako, ea zeinek aurkitzen zuen barku eta abioi handiena proposatu genien. Bat aukitzen zutenean, neurtu, pantailan kaptura bat egin eta word-ean kopiatzen zuten. Azkenik, irabazleek korreotik bidaltzen ziguten, egia den baieztatzeko.
Honetaz gain, klase teorikoak izan ditugu, eskola eredu ezberdinez hitz egin zigutena. Aldunako eskola txikia, amara berri eskola, big bang data proiektua, la promesa digital bideoa, argazkien deskribapena...
Azken honi buruz hitz eginez, horrelako hitzaldiak oso garrantzitsuak eta baliotsuak iruditzen zaizkit. Ez baita berdina irakasle batek, eskola eredu batez hitz egitea, edo bertan lan egiten duen pertsona batek azaltzea.
Gehien gustatu zitzaidan hitzaldia, Aldunako eskola txikiaren metodologia izan zen. Oso ondo antolatuta daudela iruditzen zait, nahiz eta oso eredu berritzailea izan.
Bukatzeko eta gogoeta labur bat eginez, irakasgai honetan, informatikaren beste atal bat ezagutu dudala aipatu behar dut. Izan ere, eskolan ordenagailua erabiltzen erabiltzen erakusten digute, programak kontrolatzen... baina ez gaituzte sare sozialek ekar ditzaketen arazoaz hitz egiten, sortzen duen dependentziaz hitz egiten... Hau ikasi eta gero, irakaslea izaterakoan, kontuan izango dudan alderdia izago da.
2016(e)ko urtarrilaren 11(a), astelehena
2016(e)ko urtarrilaren 10(a), igandea
DATUEN KONTROLA ETA SALMENTA
PANOPTIKOAK
Jeremy Bentham filoso, jurista eta erreformatzailea, Londresen jaio zen. Honek utilitarismoaren sortzailea eta ongizatearen defendatzailea izateaatik ezaguna da.
Presoei dagokionez, bere ustez, birgizarteratzeko metodo eraginkorrena errepresioa eta kontrol zorrotza ziren. Horrela, Panoptikoa izeneko espetxe perfektu bat sortu zuen.
Eraikinak zirkulu forma zuen eta erdian dorre bat zuen, bertatik inguruko ziega guztiak kontrolatze zirelarik. Honez gain, ziega bakoitzera argitasun handia sartzeko leihoak zeuden, horrela, dorrean zegoen zaindariak hobeto ikusten zuen presoa zer egiten ari zen.
Hala ere, nahiz eta argitasuna izan, presoak ez zuen ikusten dorrean gertatzen zena.
Espetxe hauek lotura estua dute Internetarekin, izan ere, gure datuak horrela kontrolatzen baitira interneten. Interneten nabigatzerakoan, erosketak egtitean, sare sozialetan kontu bat zabaltzea... egitean gure datuak ematen ditugu eta hauek interneten geratzen dira betirako eta guk uste aldean jende askorentzat daude erabilgarri datu hauek eta gauza askotarako erabiltzen dituzte, honekin datu horiengan erabateko kontrola lortuz.
1. LEHENENGO GOGOETA
Interneten jende asko daukagu zelatan, baina zeintzuk ote dira? Nola sentitzen gara? Jarraian, gelan adostutako zelatariak aipatuko ditut:
NORK? NOLA?
|
Zerbitzuetako
kamerak
|
Gure mugimenduak
|
|
Whatsapp
|
Konexioaren
azterketa
|
|
Google
|
Datu pertsonalak
|
|
Egela
|
Nabigazioaren
kontrola
|
|
Facebook
|
Datuak, noiz konektatu
|
|
Wifi
|
|
|
Webcam (drone)
|
Sartu daitezke
|
|
Konpainia
telefonikoak
|
Lokalizazioa,
erabilerak
|
|
GPS mugikorra
|
Posizionamenduaren kontrola
|
|
Banketetxeak/kreditu
txartelak
|
Datuen kontrola
|
Ondoren, “¿POR QUÉ ME VIGILAN SI NO SOY NADIE?” bideoa ikusi dugu.
Dakigun bezala, mugikorrekin, ordenagailuekin edo kamarekin uneoro ikus gaitzazkete. Marta Peiranok bideo honetan esaten duenez, oso garrantzitsua da gure anonimotasuna zaintzea eta babestea.
Bideoan dioen bezala, hiru akats nagusi betetzen ditugu:
1. Egunero sortzen dugun informazio edo datuak gutxieztea.
2. Datu horien balorea arbuiatzea.
3. Arazo nagusia NSA segurtasun agentzia dela pentsatzea.
Azken hauek hainbat modutan espiatzen gaituzte baina ez dute tresneria askoren beharrik, etxe gardenetan bizi gara eta.
Adibide gisara, Malte Spriten kasua azaltzen du: 2009 urtean, gizon honek bere telefono konpainiari jasota zituzten bere datu guztiak bidaltzeko eskatu zion, baina konpainiak esan zion ezin zizkiola eman. Baina modu judizial batetik joanda konpainiak CD bat ematea lortzen du. Bertan, 6 hilabetetako informazioa zegoen eta 30.832 linea zituen excel bat zuen.
2008. urteko udan honako hau zioen lege bat atera zen: 10.000 bezero baino gehiagoko konpainiek heuren bezeroen datuak 6 hilabetetik 2 urtera jaso behar zituzten, beraz, Malteri datu gehiago zor zizkioten.
Malteren kasuarekin jarraituz, CDa datuak bisualizatzeko agentzia batera bidali zuen eta bertan, bere sare sozialetako hainbat konturekin batera, Malten mapa moduko bat sortu zuten, eguneroko handi baten antzerakoa, izan ere, mapa honetan Malteri buruzko dena agertzen zen: noiz hartzen duen trena, noiz jaten duen, nork bidaltzen dizkion mezuak...
Guzti honen arrazoia Malteren mugikorra da, minutu gutxiro gertuko antena batera konektatzen da eta mezurik edo korreorik duen galdetzen du. Beraz, Malte nun dagoen jakiten dute antena horien bidez. Baina hau Malteru bezala, guri ere gertatzen zaigu.
Baina orainarte mugikorrak bakarrik aipatu ditugu, ordenagailuak, kamerak, radarrak, txarteletako txipak eta abar ere badaude, eta hauek momentuoro zelatatzen gaituzte.
Bideoaren amaieran Martak dio etxeetan kortinak jarri behar ditugula, ez dugula itxaron behar beste norbaitek jartzeko.
Lehenengo gogotean, zelatatzaileak zeintzuk diren identifikatu ditugu eta horiek nola zelatatzen gaituzten, baina guk zer egin dezakegu hori ekiditeko? Hau da, horiek erabiltzeko baina zelatatuak izan gabe?
Beste bideo hau ikusi dugu ere, “LAS REDES Y LOS DATOS: UNA PERSPECTIVA CRÍTICA”. Ondoren azalduta agertuko dena.
Sare sozial bat erabiltzen hasi aurretik, ez dugu pentsatzen zein den bere ideologia, zer egingo duten gure datuekin... Azken batean, sare sozial bakoitzak bere ideologia propioa du bata bestetik itxura, helburuak eta abar aldatu egiten baitira. Hau guztia gehiago sakontzeko sare sozial batzuk aztertuko ditugu:
Munduko pertsona gehien biltzen dituen sare sozialada. 900 milio erabiltzaile aktibo ditu eta horietatik 20 milio Espainiakoak dira. Ideia zehatz batzuk dituzten pertsonak daude bertan hauek zabaltzeko.
Facebookeko biografia batean sartuz ikusi daiteke bertan argazkiak daudela, pertsonalizatu egin daitekeela, gure datuak jarri ditzakegula...publizitatea ere agertzen da. Ezaugarri hauekin esan daiteke Facebooken helburua ez dela komunikazioa garatzea, baizik eta bakoitza azaltzea. Izan ere, interakzioek pantailaren zati txiki bat hartzen dute (eskubiko zutabea). Beste guztia azaltzekoa da. Beraz, erdian produktua dago eta bere inguruan produktuaren ezaugarriak.
Baina zergatik esaten dugu produktua? Zer saltzen du Facebookek? Azken batean Facebook negozioa egiten ari da gurekin, gu saltzen gaitu. Beraz, gu gara produktua, eta gurekin batera gure datuak, argazkiak, lagunak...
Interatzeko, testuak edo ikusentzunezkoak erabiltzen dira . Baina ez libreki, mugatua da, izan ere eduki asko eta asko zentsuratuak izaten dira. Hori bai, eduki, datu, argazki... guzti horiek jaso egiten dituzte.
Informaziorako sarbidea ez da librea, izan ere, algoritmo sekretu bat dago, gure interesen arabera edukiak aukeratzen dituena. Pribatasunaren kontua ere gezurra da, gure edukiak 3. agente komertzial edo politikoei saltzen baitizkiete.
Bestalde, negozioa publizitatearen bidez egiten da, baina baita, lehen aipatu bezala, gure datuen salmentekin ere. Azken batean, jabeak enpresa multinazional pribatuak dira.
Mark Zuckerbeg-en esanetan, "zure jardinean urtxintxa bat hilda agertzea, gaur egun, Afrikan hiltzen ari diren pertsonak baino esanguratsuagoa da". Adibidez, atzoko juergako argazki bat igota, like gehiago izango ditu, askotan konpartitua izango da... eta horrela publizitate gehiago sortuko du, arazo triste batek baino.
· Filtrodun burbujak
Lehen denok internet berean sartzen ginen. Bilaketa bat egin eta denoi web gune berdinak agertzen zitzaizkigun baina orain ez da horrela. Bakoitzak internet pertsonal batera du sarbidea, hau da, bakoitzari Googlek informazio bat ematen die. Adibidez, ohitura badugu Intereconomia, La Razon... bezalakoak bisitatzeko, bilaketa bat egitean Googlek lehenik eta behin horiek azalduko dizkigu bidea errazteko. Horrela aislatu egiten gara, burbuja batean gure burua ezkutatuz.
Facebooken oso itxura ezberdina du, beraz ideologia ere aldatu egiten da. Twiterri erabiltzailea gutxi inporta zaio bere datu gutxi bistaratzen dira eta. Twiterrek garrantzia ematen diona da erabiltzaileek zer esaten duten. Beraz, edukietan oinarritutako interakzioak bilatzen ditu.
· Wikipedia
Ematen ez duen arren, sare soziala da. Erabiltzaile asko ditu bakoitza bere perfilarekin, argazkiekin... Bere helburua ezagutza sortzea da eta ezagutza hori denen eskutan jartzea dohan. Beraz, beste ideologia bat du. Gainera, ez du publizitaterik eta software librea da.
Baina arazoak ere baditu: bertan jartzen duen dena ez da egia, gehiengoak pentsatzen duena idazten da bertan baina askotan hori ez da egokiena eta zuzenena izaten. Gainera, hizkuntza batetik bestera eduki konkretau bat asko aldatu daiteke,bakoitzak bere kultura eta ikuspuntuak baititu.
Baina azpimarratu behar dena honako hau da: ez gaituzte saltzen.
· Espora
Facebooken antzekoa zen sare soziala zen baina dohakoa, software librea, iragarki gabea, gobernuen margenekoa... Baina behin bere diseinatzailea hilda agertu zen, bere buruaz beste egin baitzuen eta sare sozial hau bertan behera geratu zen.
· RSS
Aurreko kasuarekin lotuta, Aaron Swartz aipatu behar da, 15 urterekin RSS asmatu zuen. Baina honek ere bere buruaz beste egin zuen eta sare sozial hau ere bertan behera geratu zen.
· Richard Stallman
Software librearen asmatzailea da: Linux, Android... Bere ustez, Facebook ez da zure laguna, etengabe bigilatzen ari den motorea da.
· Julian Assange
Bere esanetan, Facebook, Google eta Yahoo, Ipar Amerikako ezagutzaren zerbitzuetarako etengabe zelatan ari diren makinak dira.
Azken batean esan nahi dena da, borroka politiko bat egin behar dela, software librearen alde. Baita hezkuntza kritiko bat aurrera eraman, defentsa teknikoak irakasten dituena.
Jarraian, bideoan aipatzen diren eta edonork erabili ditzakegun tresnak azalduko ditut eta hauei esker interneten nabigatzean babestuago egongo gara:
· AdBlock
Nagigatzailean estensio moduan instalatzen den software libre eta dohakoa da, minutu batean instalatzen dena. Honek web guneetako publizitatearen %99a ezabatu egiten du, gure bistatik kenduz.
· Ghostery
Cookie espiak detektatzen ditu eta ez die instalatzen uzten izan ere, interneten dugun jokaera ikusi dezakete eta hirugarren pertsona batzuei saltzen die datu hori. Beraz, azken hau egitea blokeatzen du. Esan beharra dago, erabiltzen ditugun web-etan, %90ean, cookie hauek daudela. Beraz, oso erabilgarria da.
· Open Source Plataforma: Gephi
Gephi, plataforma interaktibo bat da, edozein motako sare edo sistema konplexuak irudikatzeko eta aztertzeko, grafiko dimaniko eta jerarkikoen bitartez. Horrela, Gephiren bidez mapa bat sortu daiteke gure sare soziala aztertzeko.
AZKEN GOGOETA
Aipatu dudan guztia kontuan izanda, gurekiko duten kontrola izugarria dela aipatu behar dut. Horrek, ikara eta beldurra izatera eraman nau, izan ere, izugarria da nola erabiltzen dituzten guk eginiko mugimenduak, gizartea kontrolatuta izateko. Hori, teknologien aurrerapenarekin dago guztiz lotuta, mugikorrak, tabletak, tarjetak…
Beraz, begiak irekitzeko lan hau ongi etorri zaidala esan beharra dut, eta etorkizunean irakasle bezala aritzen naizenean, nire ikasleei ikusiaraziko diet. Oso garrantzitsua iruditzen zaidalako, haurrek, errealitatearen kontrola izatea, egiten dutena buruarekin egiteko.
IKT-EKIN LOTUTAKO PRAKTIKA PEDAGOGIKO ONAK
Talde bakoitzak jarduera bat diseinatu beharko du mundu digitaleko tresna ezberdinak erabiliz. Baina aldez aurretik, testu batzuk irakurri behar izan ditugu, praktika horiek nola egin argi izateko eta ondo egiteko.
Jarraian, gure taldeak egindako testuen azalpenak jarriko ditut. Hasteko, Teresa Gonzalez Ramírez-ek 2007an egindako testu honekin hasiko naiz:
1.SARRERA
“Praktika onen” terminoa oso zabala da eta bere definizioa foro ezberdinetan agertzen da. Disziplina ezberdinak ere agertzen dira, non kanpo teknologiko eta ekonomikoak banatzen diren. Honen lehen erabilpena empresarial eremuan hasi zen, non hobekuntza zehatz bat ematen zen kontextu zehatz bateko sistema batean.
Hori dela eta, “praktika onen” terminoa zenbait praktika argitaratzeko erabiltzen da. Praktika hauek, aldaketa positiboak eskaini behar dizkigu eta beste erakundeetara bidali daitezke. Gainera, erakunde hauek ezagutza berriak sortzeko erabiliko dituzte.
Hezkuntzara egin duten saltoa beranduago egin da eta 80.hamarkadatik aurrera eman da, hezkuntz sistemak izan duen garapena dela eta sortu da. Gaur egungo sistema politikoen ezaugarriak, adibidez, gastu publikoaren kontrola, deszentralizazioa… dira. Hori dela eta, hezkuntz politikak gestioaren kontrola martxan jarri du.
Egoera berri honetan, ez da kasualitatea hitz edo termino berrien agerpena, bai kultura pedagogikoan eta baita edukatiboan ere. Kalitate honen bilakuntzak, hezkuntza hobekuntzara bultzatu du; beraz, “praktika onen” kontzeptua kulturaren kalitatearen beste zati bat izango litzateke.
“Ona” hitzaren terminoa praktika pedagogiko bat da. Gutxi gorabehera, makilaje edo mozorrotze funtzioa betetzen duela esan genezake. Azken finean, Komunitate Autonomo ezberdinetan, irakasle anitzek izan dituzten esperientzietan oinarritzen dira arestian aipatu dugun hau definitzeko garaian.
2. ZER DA PRAKTIKA ON BAT? AUKERAKETARAKO EZAUGARRIAK
Lehenik eta behin praktika on bat zer den galdetu behar diogu gure buruari. Izan ere, erabilera ezberdinak izan ditzake eta ondoren aipatuko ditugu horiek.
Praktika on baten bidez, aurrerakuntza bultzatzeko gogoa pizten du.
Politika publikoa kontrolatzeko instrumentu bezala erabili daiteke.
Erakundeen aldaketak gestionatzeko instrumentua.
Praktika “onaren” terminoak, tranferigarritasuna ematen dio.
Zailtasunei aurre egiten die.
- Epper eta Bates-en (2004) arabera, praktika onek ondorengo ezaugarriak dituzte:
Prozesuaren garapena hobetzen laguntzen du.
Berrikuntzara bideratzen du.
Esandakoaz gain, hiru alderdi izan behar ditugu kontuan: burutzen den testuingurua, hobekuntzak egon direla adierazten duten seinaleak eta testuinguru ezberdinetara tranferitzeko gaitasuna.
Praktika on batek neurgarriak diren aldaketak izan behar ditu, eta oso ondo definituak egon behar dira, beren helburuak argi jakinez.
Laburbilduz, praktika onak zuzenki deskribatuak egon behar dira beste testuinguruetara transferentzia errazagoa izan dadin.
3. BENCHMARKIN EDO PRAKTIKA ONAREN TRANSFERENTZIA
Kalitatearen gestioaren barruan, erakunde batek zenbait baliabide metodologiko baliatu behar ditu ahalik eta konpetenteen izateko. Horietako bat “Benchmarking” metodoa da, non beste erakunde batzuetako praktikak aintzat hartzen dituzte ahalik eta konpetenteen izateko.
Metodo hau, hasiera batean, industria arloko enpresak erabiltzen zuten, baino pixkanaka honen erabilera zabaltzen joan zen.
Praktika onak aurkitu eta egokitzeko metodo hau, hezkuntza arloan aplikatzerakoan garrantzi handiko estrategia da.
4. PRAKTIKA ONEN IDENTIFIKAPENA ESKOLETAKO IKT-EKIN LOTUTA: AUKERAK.
Praktika onak zehazteko erskusle batzuei jarraitzen zaie. Ondoren, erakusle horien aipamena egingo dut. Hasteko, prozesuaren erakusleak daude azalduta, hauen ondoren, emaitzen erakusleak daude.
PROZESUAREN ERAKUSLEAK:
1-PERTINENTZIA: Praktika berritzailearen helburuak eraldatuak dira
2-EFIZIENTZIA: Erabilitako baliabideak produktu zehatz bihurtu ziren. “ B.P”-ren garapena sustatzeko jokuan jartzen diren konpetentziak hau objektiboagoa izaten laguntzen du.
3-SORMENA/BERRIKUNTZA: Praktika berriak beste irizpide batzuekin osatzeak, errealitatea beste ikuspuntu batetik ikusteko aukera ematen du. Begiratzen den angulu ezberdinak balore gehiago gehituko dio.
4- IKASKUNTZAREN SORTZAILEA: “B.P” batek esperientzia propioa aztertzeko bezain besteko potentzia izan behar du, praktika hobetzeko eta gauza berriak pixkanaka-pixkanaka ikasteko. BPP-aren hedapen hori bi tokitan ikus daiteke. Alde batetik barrualdean, non asebetetze sentsazioa izaten duten hau sortu dutenek, eta bestetik, kanpoaldean, bere transefentzia graduagatik.
5- LANKIDETZA KLIMA: B.P aren ezarpenak zein neurritan laguntzen duen euskarri sare (lankidetza) baten sorkuntza. Lan estrukturak sistematizatzeko jasangarriak diren B.P-ei dagokie.
6- INTEGRATZAILEA: Honen diseinuak, hots, B.P-arenak, irizpide batzuen arabera egiten dira. Ondorioz, honen diseinuak, errealitatea modu ezberdinetara ikustea ahalbideratzen du.
7- IRAUNKORTASUNA: Hauen iraunkortasuna bermatzeko, erabaki ezberdinak planteatu behar dira, bai barruko politikan eta baita hezkuntz-politikan.
EMAITZEN ERAKUSLEAK:
1-ERAGINKORTASUNA: B.P-ak izan dituen ekarpenei deritze. Politikan ezartzen diren arau ezberdinen bat-etortzeak eta bertatik ateratako jokabideak logikoak izatea.
2- ERABILERA: BPP-en esanahiaren balioa produktu zehatzetan antzeman daitek, izan ere, sortu dutenengan emozionalki eragina izango du.
3-B.P-aren AINTZATESPENA: Praktika barru eta kanpoaldetik arrakastatsua bihurtzen da hau burutu dutenek asebetetze sentsazioa dutenean. Gainera, B.P bat legitimatzeak, zentroen ezberdintasunak ezartzen ditu. Bere arrakasta propioak, B.P baten gestioa inplizitu egiten du.
4- TRANSFERIBILITATEA: BP-a beti egon daiteke beste testuinguruetara moldatua. Prozedura, ideia, produktu, politika… sortzen dira gainontzeko testuinguruetarako eraman daiteke.
5. ONDORIOAK
Arestian ikusi dugun moduan, “praktika onen” kontzeptua eta “ benchmarking”-a ez dira kontzeptu berriak. Hala ere, garrantzi handikoak izan dira, batez ere hezkuntza arloan. Gaur egun dituzten arazo eta aukerei dagokienez, zenbait prozesu martxan jartzea lortu du. Prozesu hauek, batez ere, erakundeenak izan ohi dira. Hori dela eta, kontzeptu hau sistema ona izan liteke esperimentazio, sistematizazio eta ebaluazio prozesuetan.
Ondoren, Manuel Area Moreira-k (2007) egindako "Algunos principios para el desarrollo de "buenas prácticas" pedagógicas con las TIC en el aula" testuaren (hemen ikusgai) azalpena doakizue:
1. HASIERA
Duela hamarkada bat, IKT-etan adituak ziren hezkuntzaren arduradunek kezka bat azaltzen zuten. Hauek pentsatzen zuten ikasgeletan ezinbestekoak zirela IKT-ak egotea. Baina bazekiten baliabideak urriak zirela, bai ordenagailuen aldetik eta baita infraestrukturen aldetik ere.
Hala ere, eskertzekoa da hamarkada honetan Komunitate Autonomiko batzuk egin duten esfortzua ikasgeletan ordenagailuak egoteko. Administrazio hauek hainbat programa jarri dituzte martxan teknologien erabilpena eskolan sustatzeko, baina baita interneta sustatzeko ere. Guzti hau lortzeko denbora komunitate bakoitzaren gaitasun ekonomiko eta politikoetan dago. Azken bi edo hiru urtetan, ikas zentro gehienetan, ordenagailu kopurua handitu egin da eta baita interneterako sarbidea ere. Honekin batera, irakasleak gailu hauei buruz gehiago ikasteko kurtsoak gauzatu dituzte.
Honekin batera, hezkuntza eta zientzia ministerioak garatu zuen (eta garatzen jarraitzen du) IKT-ak eskoletan ipintzeko planak, honez gain, interneta jartzea ere plan hauen barruan dago.
Informe internazional baten arabera, gailu eta baliabide teknologikoen instalazioa handitu beharko litzateke estatuko eskoletan. Baina 2006an argitaratutako informeak IKT-ak espainiako eskoletan hobetuz joan zirela azaltzen du.
Honekin azaldu nahi dena da, arazoa ez dela baliabideak urriak direla, izan ere, eskolak ondo dotatuak daude gailu teknologikoekin. Arazoa honakoa da: arazo kurrikular eta psikoedukatiboa.
Azkenik, esan behar da, teknologiak ez dutela ezer erakusten bere horretan, hezkuntza helburuak behar dira eta burutzen dituzten jardueren bidez ikasten dute, hori bai, jarduerak ordenagailuen bidez eramaten dira aurrera.
2. IKASGELAN ORDENAGAILUEKIN EGINDAKO PRAKTIKA ONEK ERREFERENTZIAZKO OINARRI EDUKATIBOAK BEHAR DITUZTE
Aurretik azaldutako printzipioetatik hainbat gomendapen atera ditzakegu:
-Oinarrizkoena ikasleek ikasiko dutena da eta ez teknologiak.
-Irakaslea kontziente izan behar du, teknologien erabilpenarekin ikasleek ez dutela gehigoa edo gutxiago ikasiko edo interes eta motibazio handiagoa izango duenik.
-Teknologiak erabiltzerakoan gelan, oso garrantzitsua da ikasleek hauekin bizitzen dutena, horregatik, hainbat ariketa egin behar dituzte ordenagailuaren laguntzarekin baina betiere, irakaskuntza bat atzetik egonda.
-Teknologiak irakasgai guztiekin landu behar dira ezaguera guztiak garatu ahal izateko, hauen laguntzaz.
-Teknologiak informatzeko nahiz komunikatzeko erabili daitezke.
-Teknologiak banaka eta taldeka lantzeko erabili behar dira.
-Teknologiak erabiltzerakoan osos garrantzitsua da zehaztea zeintzuk diren helburuak eta erabiltzen den konpetentzia kurrikularra.
-Informatika gela joaten garenean ezin dugu inprobisatu, ariketa guztiak zehaztuta izan behar ditugu eta bakoitzak zenbat denbora iraungo duten ere.
-Teknologiak erabiltzerakoan kontziente izan behar gara, gure irakaskuntzaren parte direla eta egingo ditugun ariketen helburuekin lotura izan behar dute.
4. ZEIN JARDUERA DIRA BALIOGARRI IKASKUNTZARAKO TEKNOLOGIAK ERABILITA?
Irakasle batek teknologia berriak bere gida dozentean aplikatzen baditu, erronka berri batzuk hartzen ari da. Aktibitate honek zentzu pedagogikoa hartzen du, ikastera bultzatuta dagoen hezkuntza sistemara bideratuta baitago. Proiektu edo aktibitate hau eredu hezitzaile baten baitan planifikatu beharko litzateke, ezaugarri hauek izanik:
Eskolako ikaskuntzaren helburuetako bat, ikasleei jaso duten informazioa eraiki eta esanahia ematen laguntzea da. Baita, konpetentziak garatzea, modu adimentsuan, kritikoan eta etikoan erabiltzeko informazioa hori.
Garatu beharreko irakaskuntza metodologikoaren ezaugarri nagusietakoa hau da: testu liburu bakar bat egotea informazio iturri bezala baztertzea, hau da, hainbat iturri desberdinetan informazioa bilatzera bultzatu behar dira ikasleak.
Ordenagailuekin lan egitean, ikasleak tresna teknologikoen bitartez informazioa aurkitu, eztabaidatu eta ezagutza eraikitzera bidean egiten den prozesua litzateke.
Ikaskuntza indibidual baten aurrean, erronka zera da: teknologia, ikaskideen artean lankidetza kooperatiboa sortzeko erabiltzea. Baita, geografikoki urrti dauden pertsonekin lantzeko.
Irakaslearen rola, teknologiekin egiten duten ikaskuntza prozesuan ikuskatzaile eta antolatzailearean izan behar da, eta ez, landutako informazioaren trasmisorea.
IKTak, beste material edo errekurtso dikdaktikoak bezala, askotariko ariketak garatzeko eta egiteko aukera ahalbidetzen du. Jarraian, ikasleek teknologiekin egin ditzazketen hainbat ariketa:
Helburu bakarrarekin, interneten informazioa bilatu, aukeratu eta aztertu.
Tresna teknologiko desberdinen erabilerarako konpetentzia eta gaitasunak eskuratu: software desberdinen erabilpena, sistema eragile baten kudeaketa, …
Ikaskuntzarako hainbat ariketa egin eta osatu:
Idatzizko testuak egin.
Multimedia aurkezpenak garatu
Ariketa eta jokoei irtenbidea eman, on line
WWW lan-proiektuak garatuko
Ikasgelan arbel digitalaren bidez proiektuak eta lanak publikoki azaldu
Interneteko errekurtso ezberdinak erabiliz, distantzia batera daudenekin komunikatzea eta elkarlanean lan egitea: foroak, wikiak, blogak, posta, …
Forma edo baliabide tekonologiko desberdinak erabiliz, adieraztea, ideia eta lanak partekatzea.
Zentzu honetan, egin dezakegun galdera klabea hau da: zein motatako jarduerak erabili behar ditu irakasle batek kalitatezko hezkuntza bat emateko printzipio psikopedagogikoetan oinarrituta? Galdera honen erantzuna, eskolako praktika pedagogikoetan ikus daiteke eta zera adierazten dute: bi motatako ariketak daudela, bakarka egiten diren ariketa sinpleetatik hasi eta konplexutasun eta iraupen gehiago duten ariketetaraino, talde lana bultzatzen duten proiektuak barnebilduz.
Hau honela, IKTetan planteatzen diren ariketak graduaren arabera sailka daitezke: konplexutasun edo sinpletasun intelektual eta pedagogikoari begira. Hartara, hiru motatako jarduerak bereizten dira IKTekin gelan garatu daitezkeenak:
Jarduera sinpleak, noiz behinka egiten direnak, beste ariketa batzuk osatzeko egiten direnak.
Denbora gehiago behar duten jarduera konplexuagoak, ikaslearengan konpetentzia eta gaitasun kognitibo desberdinak aktibatzea eskatzen dituztenak.
Inguru birtualean garatzen diren jarduerak, adierazpenerako eta komunikazioarako gaitasuna eskatzen dutenak, baliabide teknologiko konplexuagoen bitartez.
5. AZKEN HAUSNARKETA
Egia da, ordenagailuekin burutzen diren jarduera guztiak ez direla baliagarriak ikuspuntu pedagogiko batetik begiratuta. Teknologiak berak bakarrik ez gaitu irakasle hobeak egiten. Honen adibide dira, arbel digitala, internet edo ordenagailuak erabiltzen dituzten irakasleak eredu tradizionalean jarraiki.
Lehenego pausua, baliabide teknologikoak ohikoak bilakatzea da eta eguneroko jarduerak hauekin egitea. Honek esan nahi du, irakasleak jarduera desberdinak sortu beharko dituela, eta ez ohiko materialari edo liburuari lotutako ariketak.
Paper kultura batetik, multimedia eta kultura digitalera ari gara aldatzen, horregatik, eskolak ezin dio bizkarra eman aldaketa aldi honi. Beraz, hemen datza gaur eguneko irakasleentzako erronka nagusia: nola bilakatu ikasleak baliabide teknologiko hauek erabiltzeko konpetente?
Honetarako, ez du edozein jarduerak balio, jarduera berritzaileak diseinatu behar dituzte, lehen aipatutako printzipio eta irizpide pedagogikoetan oinarrituta.
Jarraian, gure taldeak egindako testuen azalpenak jarriko ditut. Hasteko, Teresa Gonzalez Ramírez-ek 2007an egindako testu honekin hasiko naiz:
1.SARRERA
“Praktika onen” terminoa oso zabala da eta bere definizioa foro ezberdinetan agertzen da. Disziplina ezberdinak ere agertzen dira, non kanpo teknologiko eta ekonomikoak banatzen diren. Honen lehen erabilpena empresarial eremuan hasi zen, non hobekuntza zehatz bat ematen zen kontextu zehatz bateko sistema batean.
Hori dela eta, “praktika onen” terminoa zenbait praktika argitaratzeko erabiltzen da. Praktika hauek, aldaketa positiboak eskaini behar dizkigu eta beste erakundeetara bidali daitezke. Gainera, erakunde hauek ezagutza berriak sortzeko erabiliko dituzte.
Hezkuntzara egin duten saltoa beranduago egin da eta 80.hamarkadatik aurrera eman da, hezkuntz sistemak izan duen garapena dela eta sortu da. Gaur egungo sistema politikoen ezaugarriak, adibidez, gastu publikoaren kontrola, deszentralizazioa… dira. Hori dela eta, hezkuntz politikak gestioaren kontrola martxan jarri du.
Egoera berri honetan, ez da kasualitatea hitz edo termino berrien agerpena, bai kultura pedagogikoan eta baita edukatiboan ere. Kalitate honen bilakuntzak, hezkuntza hobekuntzara bultzatu du; beraz, “praktika onen” kontzeptua kulturaren kalitatearen beste zati bat izango litzateke.
“Ona” hitzaren terminoa praktika pedagogiko bat da. Gutxi gorabehera, makilaje edo mozorrotze funtzioa betetzen duela esan genezake. Azken finean, Komunitate Autonomo ezberdinetan, irakasle anitzek izan dituzten esperientzietan oinarritzen dira arestian aipatu dugun hau definitzeko garaian.
2. ZER DA PRAKTIKA ON BAT? AUKERAKETARAKO EZAUGARRIAK
Lehenik eta behin praktika on bat zer den galdetu behar diogu gure buruari. Izan ere, erabilera ezberdinak izan ditzake eta ondoren aipatuko ditugu horiek.
Praktika on baten bidez, aurrerakuntza bultzatzeko gogoa pizten du.
Politika publikoa kontrolatzeko instrumentu bezala erabili daiteke.
Erakundeen aldaketak gestionatzeko instrumentua.
Praktika “onaren” terminoak, tranferigarritasuna ematen dio.
Zailtasunei aurre egiten die.
- Epper eta Bates-en (2004) arabera, praktika onek ondorengo ezaugarriak dituzte:
Prozesuaren garapena hobetzen laguntzen du.
Berrikuntzara bideratzen du.
Esandakoaz gain, hiru alderdi izan behar ditugu kontuan: burutzen den testuingurua, hobekuntzak egon direla adierazten duten seinaleak eta testuinguru ezberdinetara tranferitzeko gaitasuna.
Praktika on batek neurgarriak diren aldaketak izan behar ditu, eta oso ondo definituak egon behar dira, beren helburuak argi jakinez.
Laburbilduz, praktika onak zuzenki deskribatuak egon behar dira beste testuinguruetara transferentzia errazagoa izan dadin.
3. BENCHMARKIN EDO PRAKTIKA ONAREN TRANSFERENTZIA
Kalitatearen gestioaren barruan, erakunde batek zenbait baliabide metodologiko baliatu behar ditu ahalik eta konpetenteen izateko. Horietako bat “Benchmarking” metodoa da, non beste erakunde batzuetako praktikak aintzat hartzen dituzte ahalik eta konpetenteen izateko.
Metodo hau, hasiera batean, industria arloko enpresak erabiltzen zuten, baino pixkanaka honen erabilera zabaltzen joan zen.
Praktika onak aurkitu eta egokitzeko metodo hau, hezkuntza arloan aplikatzerakoan garrantzi handiko estrategia da.
4. PRAKTIKA ONEN IDENTIFIKAPENA ESKOLETAKO IKT-EKIN LOTUTA: AUKERAK.
Praktika onak zehazteko erskusle batzuei jarraitzen zaie. Ondoren, erakusle horien aipamena egingo dut. Hasteko, prozesuaren erakusleak daude azalduta, hauen ondoren, emaitzen erakusleak daude.
PROZESUAREN ERAKUSLEAK:
1-PERTINENTZIA: Praktika berritzailearen helburuak eraldatuak dira
2-EFIZIENTZIA: Erabilitako baliabideak produktu zehatz bihurtu ziren. “ B.P”-ren garapena sustatzeko jokuan jartzen diren konpetentziak hau objektiboagoa izaten laguntzen du.
3-SORMENA/BERRIKUNTZA: Praktika berriak beste irizpide batzuekin osatzeak, errealitatea beste ikuspuntu batetik ikusteko aukera ematen du. Begiratzen den angulu ezberdinak balore gehiago gehituko dio.
4- IKASKUNTZAREN SORTZAILEA: “B.P” batek esperientzia propioa aztertzeko bezain besteko potentzia izan behar du, praktika hobetzeko eta gauza berriak pixkanaka-pixkanaka ikasteko. BPP-aren hedapen hori bi tokitan ikus daiteke. Alde batetik barrualdean, non asebetetze sentsazioa izaten duten hau sortu dutenek, eta bestetik, kanpoaldean, bere transefentzia graduagatik.
5- LANKIDETZA KLIMA: B.P aren ezarpenak zein neurritan laguntzen duen euskarri sare (lankidetza) baten sorkuntza. Lan estrukturak sistematizatzeko jasangarriak diren B.P-ei dagokie.
6- INTEGRATZAILEA: Honen diseinuak, hots, B.P-arenak, irizpide batzuen arabera egiten dira. Ondorioz, honen diseinuak, errealitatea modu ezberdinetara ikustea ahalbideratzen du.
7- IRAUNKORTASUNA: Hauen iraunkortasuna bermatzeko, erabaki ezberdinak planteatu behar dira, bai barruko politikan eta baita hezkuntz-politikan.
EMAITZEN ERAKUSLEAK:
1-ERAGINKORTASUNA: B.P-ak izan dituen ekarpenei deritze. Politikan ezartzen diren arau ezberdinen bat-etortzeak eta bertatik ateratako jokabideak logikoak izatea.
2- ERABILERA: BPP-en esanahiaren balioa produktu zehatzetan antzeman daitek, izan ere, sortu dutenengan emozionalki eragina izango du.
3-B.P-aren AINTZATESPENA: Praktika barru eta kanpoaldetik arrakastatsua bihurtzen da hau burutu dutenek asebetetze sentsazioa dutenean. Gainera, B.P bat legitimatzeak, zentroen ezberdintasunak ezartzen ditu. Bere arrakasta propioak, B.P baten gestioa inplizitu egiten du.
4- TRANSFERIBILITATEA: BP-a beti egon daiteke beste testuinguruetara moldatua. Prozedura, ideia, produktu, politika… sortzen dira gainontzeko testuinguruetarako eraman daiteke.
5. ONDORIOAK
Arestian ikusi dugun moduan, “praktika onen” kontzeptua eta “ benchmarking”-a ez dira kontzeptu berriak. Hala ere, garrantzi handikoak izan dira, batez ere hezkuntza arloan. Gaur egun dituzten arazo eta aukerei dagokienez, zenbait prozesu martxan jartzea lortu du. Prozesu hauek, batez ere, erakundeenak izan ohi dira. Hori dela eta, kontzeptu hau sistema ona izan liteke esperimentazio, sistematizazio eta ebaluazio prozesuetan.
Ondoren, Manuel Area Moreira-k (2007) egindako "Algunos principios para el desarrollo de "buenas prácticas" pedagógicas con las TIC en el aula" testuaren (hemen ikusgai) azalpena doakizue:
1. HASIERA
Duela hamarkada bat, IKT-etan adituak ziren hezkuntzaren arduradunek kezka bat azaltzen zuten. Hauek pentsatzen zuten ikasgeletan ezinbestekoak zirela IKT-ak egotea. Baina bazekiten baliabideak urriak zirela, bai ordenagailuen aldetik eta baita infraestrukturen aldetik ere.
Hala ere, eskertzekoa da hamarkada honetan Komunitate Autonomiko batzuk egin duten esfortzua ikasgeletan ordenagailuak egoteko. Administrazio hauek hainbat programa jarri dituzte martxan teknologien erabilpena eskolan sustatzeko, baina baita interneta sustatzeko ere. Guzti hau lortzeko denbora komunitate bakoitzaren gaitasun ekonomiko eta politikoetan dago. Azken bi edo hiru urtetan, ikas zentro gehienetan, ordenagailu kopurua handitu egin da eta baita interneterako sarbidea ere. Honekin batera, irakasleak gailu hauei buruz gehiago ikasteko kurtsoak gauzatu dituzte.
Honekin batera, hezkuntza eta zientzia ministerioak garatu zuen (eta garatzen jarraitzen du) IKT-ak eskoletan ipintzeko planak, honez gain, interneta jartzea ere plan hauen barruan dago.
Informe internazional baten arabera, gailu eta baliabide teknologikoen instalazioa handitu beharko litzateke estatuko eskoletan. Baina 2006an argitaratutako informeak IKT-ak espainiako eskoletan hobetuz joan zirela azaltzen du.
Honekin azaldu nahi dena da, arazoa ez dela baliabideak urriak direla, izan ere, eskolak ondo dotatuak daude gailu teknologikoekin. Arazoa honakoa da: arazo kurrikular eta psikoedukatiboa.
Azkenik, esan behar da, teknologiak ez dutela ezer erakusten bere horretan, hezkuntza helburuak behar dira eta burutzen dituzten jardueren bidez ikasten dute, hori bai, jarduerak ordenagailuen bidez eramaten dira aurrera.
2. IKASGELAN ORDENAGAILUEKIN EGINDAKO PRAKTIKA ONEK ERREFERENTZIAZKO OINARRI EDUKATIBOAK BEHAR DITUZTE
Oso garrantzitsua da ordenagailuak eta teknologia ezberdinak erabiltzea ikasleekin baina, noski hau dena helburu batekin egitea ezinbestekoa da, hau da, kalitatezko pedagogia izan behar du.
Teknologiak aldatzen joan dira denborarekin, eta printzipio batzuk kontuan izan behar dituzte irakasleak teknologiak irakasten dituztenean, izan ere, ikasleek irakaskankuntza on bat garatzea teknologiei dagokienez ezinbestekoa da:
-Kontziente izan behar gara, ordenagailuak gelan erabiltzeak ez dakarrela irakaskuntzaren nahitaezko hobekuntza. Honek esan nahi du, ikasleek ez dutela gehiago ikasten teknologiekin lan egiteagatik,baizik eta, erabiltzen den metodologia izaten da eraginkorrena.
-Ikasleek euren jakintza bizi izandako egoerekin sortzen dituzte, horregatik, teknologiak ez dira oinarria ,baizik eta, jakintza hauen bitartekari bat.
-Teknologia informatikoa liburuekin alderatuz, informazioa manipulatu, banatu eta hau berreskuratzeko erraztasuna ematen digu.
-Bukatzeko, nabarmentzekoa da, teknologiek komunikatzeko ematen duten erraztasunari. Ikasle-irakasleen arteko harremana zuzena izatea da ,nahiz eta, geografikoki urrun egon.
3. “PRAKTIKA ONAK” TEKNOLOGIEKIN PLANIFIKATZEKO DEKALOGOA
-Kontziente izan behar gara, ordenagailuak gelan erabiltzeak ez dakarrela irakaskuntzaren nahitaezko hobekuntza. Honek esan nahi du, ikasleek ez dutela gehiago ikasten teknologiekin lan egiteagatik,baizik eta, erabiltzen den metodologia izaten da eraginkorrena.
-Ikasleek euren jakintza bizi izandako egoerekin sortzen dituzte, horregatik, teknologiak ez dira oinarria ,baizik eta, jakintza hauen bitartekari bat.
-Teknologia informatikoa liburuekin alderatuz, informazioa manipulatu, banatu eta hau berreskuratzeko erraztasuna ematen digu.
-Bukatzeko, nabarmentzekoa da, teknologiek komunikatzeko ematen duten erraztasunari. Ikasle-irakasleen arteko harremana zuzena izatea da ,nahiz eta, geografikoki urrun egon.
3. “PRAKTIKA ONAK” TEKNOLOGIEKIN PLANIFIKATZEKO DEKALOGOA
Aurretik azaldutako printzipioetatik hainbat gomendapen atera ditzakegu:
-Oinarrizkoena ikasleek ikasiko dutena da eta ez teknologiak.
-Irakaslea kontziente izan behar du, teknologien erabilpenarekin ikasleek ez dutela gehigoa edo gutxiago ikasiko edo interes eta motibazio handiagoa izango duenik.
-Teknologiak erabiltzerakoan gelan, oso garrantzitsua da ikasleek hauekin bizitzen dutena, horregatik, hainbat ariketa egin behar dituzte ordenagailuaren laguntzarekin baina betiere, irakaskuntza bat atzetik egonda.
-Teknologiak irakasgai guztiekin landu behar dira ezaguera guztiak garatu ahal izateko, hauen laguntzaz.
-Teknologiak informatzeko nahiz komunikatzeko erabili daitezke.
-Teknologiak banaka eta taldeka lantzeko erabili behar dira.
-Teknologiak erabiltzerakoan osos garrantzitsua da zehaztea zeintzuk diren helburuak eta erabiltzen den konpetentzia kurrikularra.
-Informatika gela joaten garenean ezin dugu inprobisatu, ariketa guztiak zehaztuta izan behar ditugu eta bakoitzak zenbat denbora iraungo duten ere.
-Teknologiak erabiltzerakoan kontziente izan behar gara, gure irakaskuntzaren parte direla eta egingo ditugun ariketen helburuekin lotura izan behar dute.
4. ZEIN JARDUERA DIRA BALIOGARRI IKASKUNTZARAKO TEKNOLOGIAK ERABILITA?
Irakasle batek teknologia berriak bere gida dozentean aplikatzen baditu, erronka berri batzuk hartzen ari da. Aktibitate honek zentzu pedagogikoa hartzen du, ikastera bultzatuta dagoen hezkuntza sistemara bideratuta baitago. Proiektu edo aktibitate hau eredu hezitzaile baten baitan planifikatu beharko litzateke, ezaugarri hauek izanik:
Eskolako ikaskuntzaren helburuetako bat, ikasleei jaso duten informazioa eraiki eta esanahia ematen laguntzea da. Baita, konpetentziak garatzea, modu adimentsuan, kritikoan eta etikoan erabiltzeko informazioa hori.
Garatu beharreko irakaskuntza metodologikoaren ezaugarri nagusietakoa hau da: testu liburu bakar bat egotea informazio iturri bezala baztertzea, hau da, hainbat iturri desberdinetan informazioa bilatzera bultzatu behar dira ikasleak.
Ordenagailuekin lan egitean, ikasleak tresna teknologikoen bitartez informazioa aurkitu, eztabaidatu eta ezagutza eraikitzera bidean egiten den prozesua litzateke.
Ikaskuntza indibidual baten aurrean, erronka zera da: teknologia, ikaskideen artean lankidetza kooperatiboa sortzeko erabiltzea. Baita, geografikoki urrti dauden pertsonekin lantzeko.
Irakaslearen rola, teknologiekin egiten duten ikaskuntza prozesuan ikuskatzaile eta antolatzailearean izan behar da, eta ez, landutako informazioaren trasmisorea.
IKTak, beste material edo errekurtso dikdaktikoak bezala, askotariko ariketak garatzeko eta egiteko aukera ahalbidetzen du. Jarraian, ikasleek teknologiekin egin ditzazketen hainbat ariketa:
Helburu bakarrarekin, interneten informazioa bilatu, aukeratu eta aztertu.
Tresna teknologiko desberdinen erabilerarako konpetentzia eta gaitasunak eskuratu: software desberdinen erabilpena, sistema eragile baten kudeaketa, …
Ikaskuntzarako hainbat ariketa egin eta osatu:
Idatzizko testuak egin.
Multimedia aurkezpenak garatu
Ariketa eta jokoei irtenbidea eman, on line
WWW lan-proiektuak garatuko
Ikasgelan arbel digitalaren bidez proiektuak eta lanak publikoki azaldu
Interneteko errekurtso ezberdinak erabiliz, distantzia batera daudenekin komunikatzea eta elkarlanean lan egitea: foroak, wikiak, blogak, posta, …
Forma edo baliabide tekonologiko desberdinak erabiliz, adieraztea, ideia eta lanak partekatzea.
Zentzu honetan, egin dezakegun galdera klabea hau da: zein motatako jarduerak erabili behar ditu irakasle batek kalitatezko hezkuntza bat emateko printzipio psikopedagogikoetan oinarrituta? Galdera honen erantzuna, eskolako praktika pedagogikoetan ikus daiteke eta zera adierazten dute: bi motatako ariketak daudela, bakarka egiten diren ariketa sinpleetatik hasi eta konplexutasun eta iraupen gehiago duten ariketetaraino, talde lana bultzatzen duten proiektuak barnebilduz.
Hau honela, IKTetan planteatzen diren ariketak graduaren arabera sailka daitezke: konplexutasun edo sinpletasun intelektual eta pedagogikoari begira. Hartara, hiru motatako jarduerak bereizten dira IKTekin gelan garatu daitezkeenak:
Jarduera sinpleak, noiz behinka egiten direnak, beste ariketa batzuk osatzeko egiten direnak.
Denbora gehiago behar duten jarduera konplexuagoak, ikaslearengan konpetentzia eta gaitasun kognitibo desberdinak aktibatzea eskatzen dituztenak.
Inguru birtualean garatzen diren jarduerak, adierazpenerako eta komunikazioarako gaitasuna eskatzen dutenak, baliabide teknologiko konplexuagoen bitartez.
5. AZKEN HAUSNARKETA
Egia da, ordenagailuekin burutzen diren jarduera guztiak ez direla baliagarriak ikuspuntu pedagogiko batetik begiratuta. Teknologiak berak bakarrik ez gaitu irakasle hobeak egiten. Honen adibide dira, arbel digitala, internet edo ordenagailuak erabiltzen dituzten irakasleak eredu tradizionalean jarraiki.
Lehenego pausua, baliabide teknologikoak ohikoak bilakatzea da eta eguneroko jarduerak hauekin egitea. Honek esan nahi du, irakasleak jarduera desberdinak sortu beharko dituela, eta ez ohiko materialari edo liburuari lotutako ariketak.
Paper kultura batetik, multimedia eta kultura digitalera ari gara aldatzen, horregatik, eskolak ezin dio bizkarra eman aldaketa aldi honi. Beraz, hemen datza gaur eguneko irakasleentzako erronka nagusia: nola bilakatu ikasleak baliabide teknologiko hauek erabiltzeko konpetente?
Honetarako, ez du edozein jarduerak balio, jarduera berritzaileak diseinatu behar dituzte, lehen aipatutako printzipio eta irizpide pedagogikoetan oinarrituta.
Harpidetu honetara:
Iruzkinak (Atom)